In het verkeer

Ongeacht de werking ervan (verdovend, oppeppend, hallucinerend), alcohol of andere drugs maken het onmogelijk om in alle veiligheid een voertuig te besturen. Uit koers raken, coördinatieproblemen, verminderde waakzaamheid, onverantwoorde risico’s, impulsief gedrag, enz. zijn namelijk mogelijke gevolgen na het consumeren van alcohol of andere drugs en zijn vanzelfsprekend extreem gevaarlijk in het verkeer.
 

I. Alcohol

Volgens een Europese studie (ERSO) speelt alcohol een rol in ongeveer 1 op 4 dodelijke ongevallen. Met een alcoholgehalte van 0,5 promille in het bloed is er 2,5 keer zoveel risico op een dodelijk ongeval dan wanneer je nuchter zou zijn geweest. Met 0,8 promille alcohol in het bloed stijgt dit risico zelfs tot 4,5 keer zoveel kans, en met 1,5 promille alcohol in het bloed maar liefst tot 16 keer zoveel kans!
 

Waarom gaan alcohol en rijden niet samen?

Dus, zelfs een kleine hoeveelheid alcohol beïnvloedt al de hersenwerking en tast de rijvaardigheid aan. Neveneffecten bij het gebruik van alcohol zijn:

  • Je wordt minder oplettend. Daardoor merk je voetgangers, fietsers, verkeersborden, zijstraten of tegenliggers later op, of zelfs helemaal niet.
  • Je bent minder in staat om verschillende zaken tegelijkertijd in de gaten te houden. Je ogen reageren trager en blijven langer gefixeerd op bepaalde objecten.
  • Je blikveld vernauwt. Je hebt de neiging om recht voor je uit te kijken en je merkt niet wat er zich opzij van jou afspeelt. Dit wordt ook wel een "tunnelzicht" genoemd.
  • Je hebt de neiging om één bepaalde kant op te kijken, soms ga je zelfs "dubbel zien".
  • Je hebt minder dieptezicht en schat afstanden verkeerd in.
  • Je krijgt meer moeite om in een rechte lijn te rijden en je begint te slingeren op de baan.
  • Je reactietijd verlengt en je reflexen verminderen.
  • Je wordt vlugger slaperig.
  • Je hebt minder remmingen en je gaat grotere risico's nemen.
     

Hoeveel is teveel?

Het is uiterst moeilijk om een exact  verband te leggen tussen de gedronken hoeveelheid en het alcoholgehalte. Het aantal drankjes kan verschillen van persoon tot persoon en hangt onder meer af van je gewicht, de snelheid waarmee je drinkt, het soort drank, of je al dan niet hebt gegeten,...

Gemiddeld kan men echter de volgende hoeveelheid drinken: bij een man van 75 kg zorgt een glas voor een bloedalcoholconcentratie van ongeveer 0,2 promille, bij een vrouw van 60 kg is dit 0,3 promille. Ongeacht het gaat om bier, wijn, aperitief of zwaardere dranken, bevat een normale consumptie steeds ongeveer 10 gram pure alcohol:

BIER (PILS) WIJN APERITIEF STERKE DRANK
25 cl 10 cl 7 cl 3 cl
12,5° 18° 40°

De alcohol in je bloed wordt ook weer afgebroken. Dat gebeurt aan een tempo van ongeveer 0,15 promille per uur. De afbraak gaat dus trager dan de opname. Middeltjes zoals koffie of energydrinks helpen hierbij niet. Er wordt enkel een gevoel van energie waargenomen, terwijl de echte vermoeidheid wordt gecamoufleerd.

Maar het alcoholgehalte in het bloed is dus afhankelijk van verschillende factoren. Via onderstaande tabellen zie je hoelang je moet wachten volgens geslacht en gewicht wanneer je een bepaalde hoeveelheid alcohol hebt geconsumeerd:

MAN Gewicht 70 kg 80 kg 90 kg 100 kg
1 consumptie Promille 0,31 0,29 0,27 0,26
  Wachten - - - -
2 consumpties Promille 0,55 0,51 0,47 0,44
  Wachten 58min 44min - -
3 consumpties Promille 0,78 0,72 0,67 0,63
  Wachten 2u32min 2u08min 1u47min 1u00min
4 consumpties Promille 1,02 0,94 0,87 0,81
  Wachten 4u07min 3u34min 3u07min 2u44min
5 consumpties Promille 1,25 1,15 1,07 0,99
  Wachten 5u41min 5u01min 4u26min 3u58min

Helaas is dit bij vrouwen dus iets anders en geraken vrouwen dus iets gemakkelijker aan een hoger alcoholgehalte in het bloed. Vrouwen hebben gemiddeld gezien namelijk minder lichaamsgewicht dan mannen (ook al wegen beide personen even veel), wat dus betekent dat de hoeveelheid alcohol iets minder kan worden verdund in het lichaam. Vandaar de verschillen.

VROUW Gewicht 50 kg 60 kg 70 kg 80 kg
1 consumptie Promille 0,43 0,40 0,37 0,35
  Wachten - - - -
2 consumpties Promille 0,78 0,72 0,67 0,63
  Wachten 2u32min 2u08min 1u47min 1u00min
3 consumpties Promille 1,13 1,04 0,97 0,90
  Wachten 4u53min 4u17min 3u47min 3u20min
4 consumpties Promille 1,49 1,37 1,26 1,18
  Wachten 7u14min 6u26min 5u46min 5u11min
5 consumpties Promille 1,84 1,69 1,56 1,45
  Wachten 9u04min 8u35min 7u44min 7u01min

 

De wet

Als je gedronken hebt, zit er alcohol in je bloed en ook in de lucht die je uitademt. Op basis daarvan kan men nagaan of je onder invloed bent of niet. Vanaf een alcoholconcentratie in je adem van 0,22 mg/l UAL* (0,5 promille in je bloed) ben je strafbaar als je een voertuig bestuurt.

*UAL: Uitgeademde Alveolaire Lucht

 

II. Andere drugs

Volgens een Nederlandse studie loopt een bestuurder die drugs gebruikt alvorens te rijden 25 keer zoveel risico op een ernstig ongeval als een ‘cleane’ bestuurder. Voor bestuurders die drugs en alcohol combineren, is het risico zelfs 35 keer zo groot. Zelfs cannabis, waarvan sommigen het effect onderschatten, is nefast voor de rijvaardigheid. Zo schatten de Franse autoriteiten dat cannabis jaarlijks het leven kost aan 180 weggebruikers. Daarom geldt er dan ook een nultolerantie op het vlak van rijden en drugsverbruik.
 

Cannabis

Wanneer je als bestuurder cannabis hebt gebruikt, verlaagt je perceptievermogen zienderogen. Ook je concentratievermogen slinkt, je kan nog slechts aan één aspect aandacht schenken. Logisch nadenken en informatie onthouden gaat moeizamer. Als je veel cannabis hebt gebruikt, kan je zelfs plotse paniekaanvallen of hallucinaties krijgen. Dit is natuurlijk levensgevaarlijk in het verkeer. Je krijgt het moeilijk om de rijbaan te volgen en je bent niet meer waakzaam. Kortom, je rijvaardigheid verzwakt. Autorijden wordt knap lastig, zeker als je ook alcohol hebt gebruikt. In een dergelijke stresssituatie reageer je onder invloed van cannabis ook minder snel op onvoorziene omstandigheden. Sterker nóg, je reageert zelfs verkeerd en gebrekkig. Cannabis tast grondig je automatismen aan.
 

Heroine

Ook heroïne verhoogt je reactietijd. Net zoals bij cannabisgebruik vermindert heroïne je concentratievermogen. Je pupillen vernauwen wat en je nachtzicht geraakt enorm beperkt.
 

Cocaine

Aanvankelijk werkt cocaïne stimulerend. Je voelt meer energie en krijgt meer zelfvertrouwen. Deze drug camoufleert echter vermoeidheid: hoewel je het gevoel hebt dat je de wereld aankan, ben je tot minder in staat. Vooral in combinatie met alcohol kan cocaïne roekeloos gedrag veroorzaken. De cocaïne zorgt ervoor dat je je minder dronken voelt. In het verkeer zoek je dan ook meer risico’s op, terwijl je concentratievermogen en je doelgerichte opmerkzaamheid en je inschattingsvermogen afnemen. Na de cocaïneroes volgt er trouwens een depressie die je onverschillig maakt voor gevaren op de baan! Bovendien zijn je ogen na het gebruik van cocaïne gevoeliger aan licht zodat andere voertuigen je snel verblinden.
 

Amfetamines

Amfetamines (waaronder speed en XTC) verhogen tijdelijk je prestaties. Vermoeidheid blijft uit. Net zoals bij cocaïne leiden designeramfetamines tot een emotionele ontremming waardoor je jezelf overschat. Je krijgt meer zelfvertrouwen en je bent in een euforische stemming. Je neemt meer risico’s in het verkeer en je handelt impulsief en irrationeel. Amfetaminegebruikers zijn dus een moeilijk in te schatten gevaar op de weg. Achteraf ben je enorm vermoeid. Je broodnodige aandacht en concentratie verslappen.
 

De speekseltest

Indien u bij een controle wordt tegengehouden door de politie, overlopen ze eerst een gestandaardiseerde checklist. De politie bekijkt aandachtig een aantal uiterlijke kenmerken (verwijde pupillen, bloeddoorlopen ogen, moeilijkheden om te spreken,...) die een indicatie kunnen zijn van recent druggebruik. Op basis van deze checklist oordeelt de politie dan of je al dan niet een speekseltest moet ondergaan. Indien je betrokken bent in een verkeersongeval moet de politie deze checklist niet overlopen.

Bij een speekseltest zal de politie je een apparaatje overhandigen waarmee je enkele malen over je tong moet wrijven. Deze ‘sneltest’ toont meteen aan of je drugs hebt gebruikt en welke drugs dit dan zijn. Indien de speekseltest aangeeft dat je drugs hebt gebruikt, zal de politie je een ander apparaat geven waarmee je speeksel zal moeten collecteren in je mond. Dit staal wordt opgestuurd naar een erkend laboratorium waar het wordt geanalyseerd. Als de politie via de checklist vaststelt dat je vermoedelijk drugs hebt gebruikt, maar het onmogelijk blijkt om een speekseltest of speekselanalyse af te nemen, dan ben je verplicht om een bloedproef te ondergaan. Hierbij roept de politie een arts op om het bloedstaal af te nemen.

De stoffen die in een speekseltest kunnen worden opgespoord zijn:

  • THC als werkzaam bestanddeel van cannabis, hasj, marihuana
  • Amfetamines (speed) en methamfetamine
  • Morfine, heroïne, codeïne
  • Cocaïne, crack, free base
     

III. Tips voor een veilig avondje uit

  • Gebruik geen alcohol of andere drugs als je nog naar huis moet rijden.
  • Stap ook nooit in de auto bij iemand die alcohol of andere drugs heeft gebruikt. Spreek af wie die avond Bob zal zijn.
  • Er zijn andere manieren om thuis te komen: gebruik het openbaar vervoer, bel een taxi of laat je door iemand ophalen.
     

IV. Ben je toch onder invloed?

  • Ga in geen geval rijden. Slaap desnoods in de auto. Opgepast, het is mogelijk dat de drugs nog niet zijn uitgewerkt als u wakker wordt.
  • Vraag een vriend(in) die niets heeft gebruikt om een lift.
  • Neem het openbaar vervoer of een taxi. Dit is nog altijd stukken goedkoper dan een boete en vooral minder gevaarlijk.

 

Bronnen: www.gezondheid.be ; www.bivv.be ; www.vief.be